Terug naar alle posts

Verloren maandag, waar komt dat eigenlijk vandaan?

In de regio van Antwerpen staan de maandag na Driekoningen steevast worstenbroodjes en appelbollen op het menu. Het is de traditie van Verloren Maandag. Waar komt de traditie nu eigenlijk vandaan? En kunnen we er geen gewonnen maandag van maken, dat klinkt beter?

Zoals dat gaat met oude tradities, is de oorsprong niet volledig duidelijk. Verloren Maandag wordt niet enkel in Antwerpen gevierd, in Doornik doen ze ook gezellig mee. Er zijn een aantal meer en minder waarschijnlijke verklaringen voor dit oude gebruik.

Verzworen maandag

Een eerste verklaring van de traditie zou bij de ambtenaren liggen. De eerste maandag na Driekoningen legden zij de eed af. Die dag kreeg de bijnaam ‘verzworen maandag’. De eerste noties van verzworen maandag dateren al van de 13e eeuw. Het gaat dan niet enkel over de eerste maandag na Driekoningen, er was ook ‘verzworen maandag na Kerstmis’ en ‘verzworen maandag na Pasen’. Aan werken kwamen de ambtenaren niet meer toe, want de eedaflegging ging gepaard met heel wat feestelijkheden. Enter de bijnaam verloren maandag. Hoewel, een dag feesten in plaats van werken, is dat niet eerder een gewonnen maandag?

De haven

Een ander oorsprongsverhaal verwijst naar de haven van Antwerpen. De havenarbeiders mochten op verloren maandag drinken op kosten van de werkgever. Onverkoopbare goederen zoals vlees en brood werden geserveerd als ‘feestmaal’. En wat kan je maken met vlees en brood? Juist ja, worstenbroodjes. Later werden ook appelbollen gemaakt, om keuze te geven tussen zoete en hartige hapjes. Een nieuwjaarsreceptie op budget dus. Deze verklaring is de minst waarschijnlijke. En geef toe, deze uitleg klinkt wel echt als iets wat een Antwerpenaar zou vertellen om de traditie naar de stad toe te trekken…

Dorst!

Een verklaring die dicht aanleunt bij het verhaal van de ambtenaren, situeert zich in de 18e eeuw. De gilden zouden toen hun nieuwjaarsfeest altijd organiseren op ‘Verloren Maandag’. Op die dag werden de rechten en plichten voorgelezen uit de gildeboeken. Ambachtslieden  trokken vervolgens naar de herberg en feestten een hele dag door, waardoor ze niet aan werken toekwamen. Opnieuw een verloren maandag dus.

Het feestje vond plaats in de herberg, waar de patroon de ambachtslieden trakteerde op een drankje. Herbergiers zagen hun kans schoon, en serveerden (dorstwekkende) hapjes om hun gasten zo lang mogelijk in de kroeg te houden. Om het budget wat onder controle te houden, gebruikten ze allerhande vleessoorten, verwerkt tot worst. In tijden van voedselschaarste, werd de worst ingepakt in brood.

Verloren Maandag en andere stadslegenden

Geïnteresseerd in andere stadslegenden en oude gebruiken? Bij Operation Freddy leer je altijd iets bij over de stad waar je speelt! Wist je dat we in Mechelen zelfs een speciaal thema-spel hebben, vol vragen, opdrachten en foto-uitdagingen over de Maneblussers en andere stadslegenden? Doe snel je aanvraag, maar eerst… genieten van een heerlijk worstenbroodje en een appelbol. Smakelijk!

 

Terug naar alle posts

Meer...

 
  • Hartelijk dank voor de prachtige namiddag die we vrijdag in Buggenhout Bos mochten beleven. De aanwezigen waren ook nadien laaiend enthousiast. De foto’s spreken voor zich. Voor herhaling vatbaar!

    Dominiek

  • Nogmaals bedankt voor de goede organisatie en fijn bedrijfsuitje. De collega’s hebben een fijne tijd beleefd en raden dit zeker aan bij kennissen!

    Ken

  • Wij hebben met z’n allen enorm genoten. Dank je wel voor je uitleg en dergelijke. De foto’s zijn leuk geworden

    Maria